Praga

Copyright (c) 2026 by Radosław Botev

Pragę odwiedzałem dotąd tylko dwukrotnie – w 1992 roku, kiedy miasto to było jeszcze stolicą Czechosłowacji, i po raz drugi wiele lat później, w lipcu 2026 roku w ramach podróży dookoła świata. W Czechach czy na Morawach bywałem wielokrotnie, niemniej sama Praga nigdy nie była po drodze. Dobrze więc było wreszcie zajrzeć tu znowu po 34 latach.

Przylot do Pragi i dojazd do centrum

Z praskiego lotniska Vaclava Havla można dojechać do głównego dworca kolejowego Hlavní nádraží specjalnym autobusem o numerze AE. Bilety są do nabycia w portalu czeskich kolei České dráhy, ponieważ jest to autobus umożliwiający przesiadkę z samolotu na pociąg. Za bilet w jedną stronę płaciłem 200 CZK. Teoretycznie bilet ważny jest od wybranej godziny do końca dnia, w praktyce kierowcy zwykle o tym nie wiedzą i robią problemy, gdy pojawimy się za późno. Lepiej zatem kupować bilet bezpośrednio u kierowcy.

Autobus AE odjeżdża sprzed terminala 1, więc jeśli przylecimy na przykład LOT-em na terminal 2, czeka nas krótki spacerek po parkingu lub kładką z hali odlotów. Przejazd autobusem do centrum zajmuje 40 minut. Po samej Pradze natomiast łatwo poruszać się można metrem, kupując bilet w automacie na stacji.

Zatrzymałem się w Hotelu Brixen, gdzie za 1400 CZK za dobę dostałem pokój jednoosobowy z łazienką. Stamtąd pojechałem prosto do głównych atrakcji Pragi, a więc przede wszystkim do historycznego centrum miasta, wpisanego na listę dziedzictwa UNESCO.

Most Karola

Jednym z najsłynniejszych miejsc w czeskiej stolicy jest bez wątpienia Most Karola (Karlův most), spinający przeciwległe brzegi Wełtawy. Ten charakterystyczny kamienny most ma historię sięgającą głębokiego średniowiecza. Kamień węgielny położył czeski król Karol IV w 1357 roku, a na jego cześć w XIX wieku nadano mostowi jego współczesną nazwę. Wcześniej przez całe stulecia most nazywany był po prostu Mostem Praskim (Pražský most), co było uzasadnione, zważywszy że była to w Pradze jedyna stała przeprawa przez Wełtawę.

Na balustradzie mostu od XVII i XVIII wieku stoją zespoły rzeźb. Najbardziej rzuciła mi się w oczy jednak późniejsza, bo XIX-wieczna pietà – „Opłakiwanie Chrystusa“ (Oplakávání Krista) dłuta Emanuela Maxa. Jako rzeźba z innej epoki wyraźnie różni się od przedstawionych w teatralnych pozach postaci na innych posągach. Należy jednak pamiętać, że rzeźba ta zastąpiła starszą, XVII-wieczną pietę, uszkodzoną w czasie powstania praskiego w 1848 roku. W galerii poniżej przedstawiam zdjęcie piety, jak też i samego Mostu Karola, jak zawsze pełnego turystów, których tłumy dodatkowo kontrastowały z żałobnym, melancholijnym spokojem bijącym od piety.

Pomnik Karola IV i Kościół św. Franciszka z Asyżu

Schodząc z Mostu Karola w kierunku Starego Miasta na Křižovnické náměstí, tuż za bramą Staromiejskiej Wieży Mostowej natkniemy się po lewej stronie na posąg wspomnianego wyżej króla Karola IV (pomník Karla IV.). Rzeźba przedstawia króla w długich szatach i koronie, w sposób doskonale oddający moje wyobrażenia o średniowiecznych monarchach. Wykonano ją w 1848 roku z okazji 500-lecia założenia praskiego Uniwersytetu Karola.

Pomnik stoi przed Kościołem św. Franciszka z Asyżu (kostel svatého Františka z Assisi). Jego historia sięga 1252 roku, kiedy św. Agnieszka Przemyślidka założyła tu zakon krzyżowców i szpital z kościołem św. Ducha. Obecny barokowy kościół powstał w drugiej połowie XVII wieku na miejscu średniowiecznej świątyni, a jego charakterystycznym elementem jest potężna kopuła, której wnętrze ozdobione jest monumentalnym freskiem Sądu Ostatecznego. W kościele znajdziemy też liczne barokowe rzeźby i ołtarze.

Fontanna Krannera

Skręcając w prawo na Smetanovo nábřeží dojdziemy po chwili do ciemnej rzeźby w Parku Przebudzenia Narodowego. Jest to Fontanna Krannera (Krannerova kašna), wzniesiona w połowie XIX wieku jako pomnik austriackiego cesarza Franciszka I. Centralnym elementem monumentu jest konna rzeźba monarchy, otoczona alegorycznymi przedstawieniami nauki, sztuki, przemysłu, handlu, rolnictwa i górnictwa. Warto jednak odnotować, że sama rzeźba cesarza jest kopią – oryginał usunięto bowiem z monumentu po upadku Habsburgów i przeniesiono do Lapidarium Muzeum Narodowego, gdzie znajduje się do dziś.

Hradczany i Malá Strana

Zanim zagłębimy się w uliczki Starego Miasta, przejdźmy najpierw na przeciwległą stronę rzeki, gdzie rozciąga się dzielnica Malá Strana, nad którą górują Hradczany. Jeśli ktoś chciałby dostać się tutaj metrem, powinien wysiąść na stacji Malostranská u stóp zamkowego wzgórza. Malá Strana to bowiem dawne podzamcze, otaczające zamek królewski od strony Wełtawy.

Historia Malej Strany, która była dawniej odrębnym miastem, oddzielonym administracyjnie zarówno od Hradczan, jak i Starego Miasta, zaczęła się w XIII wieku, kiedy osadę założył Przemysł Ottokar II. Swój obecny wygląd dzielnica zawdzięcza jednak siedemnasto- i osiemnastowiecznej odbudowie po pożarze, który w 1541 roku strawił znaczną część lewobrzeżnej Pragi.

Doskonały widok na Malą Stranę rozciąga się oczywiście z Hradczan. Obok Mostu Karola i staromiejskiego zegara astronomicznego, o którym za chwilę, to właśnie panorama Malej Strany najbardziej zapadła mi w pamięć podczas poprzedniej wizyty, przed ponad trzydziestu laty.

Katedra św. Wita, Wacława i Wojciecha

Przejdźmy jednak na samo wzgórze zamkowe na Hradczanach. Znajduje się tu cały kompleks budowli, w zasadzie cała dzielnica. Z oddali najbardziej rzucają się w oczy smukłe wieże głównej zamkowej świątyni – Katedry św. Wita, Wacława i Wojciecha (katedrála sv. Víta, Václava a Vojtěcha), w skrócie zwanej po prostu Katedrą św. Wita.

Chrześcijańska historia tego miejsca sięga jeszcze X wieku, gdy książę Wacław z dynastii Przemyślidów założył tu rotundę św. Wita. Budowę samej katedry rozpoczął jednak dopiero w XIV wieku ten sam król Karol IV, którzy przyczynił się też do budowy wspomnianego wyżej Mostu Karola. Katedra była główną świątynią czeskich władców – tu dokonywały się ich koronacje, tu też ich chrzczono i chowano. Jest to zatem odpowiednik polskiej katedry wawelskiej. Bilet wstępu kosztuje 450 CZK i obejmuje również inne zabytki kompleksu Hradczan z Zamkiem Praskim na czele. Tym razem odpuściłem sobie jednak ten wydatek – musiałem oszczędzać pieniądze na dalszą część podróży dookoła świata – zarówno katedrę, jak i cały zamek oglądałem tylko z zewnątrz. Notuję jednak w pamięci, aby tu zajrzeć przy kolejnej wizycie w Pradze.

Zamek Praski

Przejdźmy jednak do samego Zamku Praskiego (Pražský hrad). Jest to rozległy, wielokrotnie rozbudowywany kompleks, który swój obecny wygląd zawdzięcza przede wszystkim architektonicznej myśli Habsburgów. To za panowania Marii Teresy powstał też widoczny na zdjęciu zespół Nowego Pałacu Królewskiego (Nový královský palác), służący dzisiaj za siedzibę Prezydenta Republiki Czeskiej.

Zwiedzającym udostępniane są wnętrza Starego Pałacu Królewskiego (Starý královský palác), ja jednak – tak jak wspomniałem – oglądałem zamek tylko z zewnątrz, pozostały mi zatem dziedzińce i ogrody. Na jednym z dziedzińców podziwiać można osiemnastowieczną Fontannę Kohla (Kohlova kašna) i zobaczyć uroczystą zmianę warty żołnierzy chroniących siedzibę prezydenta.

Zamek otaczają też liczne ogrody. Jednym z nich jest widoczny w galerii poniżej Ogród na Baszcie (Zahrada Na Baště). Jest to niewielki, spokojny ogród urządzony na dawnych fortyfikacjach zamkowych. Można tu na chwilę przycupnąć i odpocząć w czasie spaceru po kompleksie zamku.

Stare Miasto

Wróćmy teraz na prawy brzeg Wełtawy. Wąskimi uliczkami Starego Miasta (Staré Město) przejdziemy na tutejszy rynek, przy którym w pierwszej kolejności natkniemy się na zegar astronomiczny na wieży Ratusza Staromiejskiego (pierwsze zdjęcie w galerii poniżej). To najstarszy działający mechanizm zegarowy na świecie – skonstruowano go w 1410 roku, a odmierza nie tylko godziny według kilku różnych rachub czasu, ale i ukazuje położenie Słońca i Księżyca na tle znaków zodiaku.

Nad Rynkiem Staromiejskim górują wieże Kościoła Najświętszej Marii Panny przed Tynem (kostel Matky Boží před Týnem). Budowę obecnego gotyckiego kościoła rozpoczęto w połowie XIV wieku, a zakończono na początku XVI wieku, gdy w 1511 roku ukończono południową wieżę. Nazwa pochodzi od dworu kupieckiego, zwanego po czesku Týnský dvůr, a z niemiecka Ungelt, który znajdował się niegdyś za kościołem. Niestety w dniu mojej wizyty kościół był zamknięty, zatem jest to kolejna atrakcja Pragi, którą musiałem zostawić sobie na kolejną wizytę.

Kościół św. Mikołaja

Przy praskim Rynku Staromiejskim znajduje się jeszcze jeden kościół, który z kolei okazał się otwarty. Mowa o Kościele św. Mikołaja (kostel svatého Mikuláše), którego nie należy mylić z kościołem o tej samej nazwie, znajdującym się na Malej Stranie.

Kościół św. Mikołaja na Rynku Staromiejskim powstał w XVIII wieku na miejscu wcześniejszej świątyni, która spłonęła w czasie pożaru miasta w 1689 roku. Wnętrze zachwyca potężną kopułą i freskami zawierającymi sceny z życia św. Mikołaja. Najbardziej jednak rzuca się w oczy ogromny żyrandol, będący podarunkiem od rosyjskiego cara – trzeba bowiem odnotować, że pod koniec XIX wieku kościół użytkowany był jako cerkiew prawosławna.

Bazylika św. Ludmiły

W czasie wizyty w Pradze moją uwagę przyciągnęła jeszcze jedna świątynia – neogotycka Bazylika św. Ludmiły (Bazilika svaté Ludmily), położona w dzielnicy Vinohrady, na Placu Pokoju, tuż przy stacji metra Náměstí Míru.

Bazylikę zbudowano pod koniec XIX wieku w związku z szybkim rozwojem Vinohrad i rosnącą liczbą katolickich mieszkańców, którzy potrzebowali własnego kościoła parafialnego. Jej elewacje wykonano głównie z cegły, uzupełniając je elementami z jasnego piaskowca, a bogata dekoracja rzeźbiarska i malarska powstała przy udziale wielu znanych artystów epoki. Wnętrze zdobią między innymi malowidła, witraże, ołtarze i neogotycki baldachim nad ołtarzem głównym, a znajdujące się na chórze organy zostały ukończone w 1898 roku i później poddane renowacji.

Wylot z Pragi

Na lotnisko w Pradze dostałem się w taki sam sposób, w jaki z niego przyjechałem. Autobus numer AE sprzed głównego dworca kolejowego w ciągu 40 minut dowiózł mnie pod terminal 2, skąd punktualnie wyleciałem tureckimi liniami Pegasus docelowo do Tbilisi w Gruzji.

Koniec relacji z podróży do Pragi