Dolna Austria 2018

Copyright (c) 2018, 2025 by Radosław Botev

Schloss Hof

Do Dolnej Austrii – austriackiego kraju związkowego tuż przy słowackiej granicy – pojechałem z rodziną przy okazji pobytu w Bratysławie. Zdecydowaliśmy się odwiedzić pałac Schloss Hof, położony w małej wiosce o zgodnej z dawną niemiecką ortografią nazwie Schloßhof w gminie Engelhartstetten na tzw. Morawskim Polu (Marchfeld), na prawym brzegu rzeki Morawy i lewym brzegu Dunaju.

Schloss Hof to największa i najbardziej okazała rezydencja spośród sześciu pałaców w tym rejonie Austrii. Usytuowana jest na wyraźnym wyniesieniu nad doliną i od wieków dominuje nad okolicznym krajobrazem. Dzisiejszy kompleks to harmonijne połączenie barokowego pałacu, siedmiu szeroko rozłożonych tarasów ogrodowych oraz rozbudowanego zaplecza gospodarczego z oranżeriami i dawnymi stajniami.

Początki osady sięgają średniowiecza, kiedy istniała tu warownia strzegąca przeprawy przez rzekę. W XVII wieku arystokratyczny ród Pranckhów wzniósł tutaj renesansowy zamek jako swoją siedzibę. Budowlę tę odkupił w 1725 roku książę Eugeniusz Sabaudzki – słynny dowódca i jeden z największych mecenasów sztuki epoki baroku. Natychmiast rozpoczął przebudowę rezydencji na reprezentacyjny pałac myśliwski. Za projekt odpowiadał Johann Lucas von Hildebrandt, jeden z czołowych architektów epoki. Wnętrza i ogrody ozdabiali mistrzowie kamieniarscy z Kaisersteinbruch, znani z perfekcyjnej obróbki lokalnego kamienia.

Po śmierci Eugeniusza pałac przeszedł w ręce jego rodziny, a w połowie XVIII wieku został zakupiony przez Marię Teresę Habsburg. Z czasem powiększył go cesarz Józef II, dodając kolejne piętro i zmieniając układ fasady. Po okresie intensywnego użytkowania przez Habsburgów rezydencja stopniowo popadała w zapomnienie, aż w XIX wieku oddano ją wojsku. Po obu wojnach światowych pałac służył różnym formacjom wojskowym, a część pomieszczeń zajmowała Armia Czerwona do czasu zakończenia okupacji Austrii w 1955 roku. Dopiero pod koniec XX wieku pałac odnowiono i przywrócono do dawnej świetności.

Zrewitalizowano oranżerie i przystąpiono do ogromnego przedsięwzięcia: odtworzenia historycznego ogrodu barokowego w pełnej skali. Dzięki zachowanym planom, obrazom Canaletta oraz odkryciom archeologicznym siedem tarasów odzyskało swój dawny układ – z fontannami i alejami.

Meierhof

Równie imponujący jak pałac jest przylegający do niego kompleks folwarku Meierhof – ogromny barokowy folwark z warsztatami rzemieślniczymi, oranżeriami oraz wybiegami dla zwierząt gospodarskich. Jest to przede wszystkim miejsce dla rodzin z dziećmi, z różnymi grami i zabawami, a także zapleczem gastronomicznym. Meierhof pełni również rolę skansenu – można tu zaznajomić się z dawnym życiem przydworskich rzemieślników i folwarcznych rolników.

Kompleks otwarty jest przez cały rok, a w czasie ciepłych miesięcy organizowane są tu festyny i pokazy zwierząt, a nadto jarmarki świąteczne i wystawy tematyczne.

Po zakończeniu wieloletnich prac konserwatorskich cały kompleks – pałac, ogrody i Meierhof – stanowi wyjątkowy przykład barokowej rezydencji, która nie tylko przetrwała burzliwe dzieje, lecz także odzyskała blask utracony wcześniej w zawierusze dziejów.

Hainburg an der Donau

W drodze powrotnej na Słowację zatrzymaliśmy się jeszcze w miasteczku Hainburg an der Donau, położonym przy drodze krajowej nr 9, łączącej Bratysławę z Wiedniem.

Hainburg ma korzenie sięgające czasów celtyckich, później istniała tu rzymska osada Carnuntum, a w średniowieczu powstały tu jedne z najlepiej zachowanych murów miejskich w Europie. Miasto wielokrotnie zmieniało właścicieli i było niszczone, zwłaszcza podczas wojen osmańskich.

W ścisłym centrum miasta stoi kościół św. Filipa i Jakuba (Philippus-und-Jakobus-Kirche), którego historia sięga XIII wieku. Zachowała się tu także kolumna maryjna z połowy XVIII wieku.

Koniec relacji z podróży do Dolnej Austrii